10. Sınıf : Türk Dili ve Edebiyat - 3. Ünite : Şiir - Divan Şiiri Test Soruları
TestSorular'da sadece oturum açmış öğrenciler çözdükleri testlerden puan kazanabilir.
Yok benim amacım puan toplamak değil sadece kendimi geliştirmek istiyorum diyorsan, sorular seni bekliyor.
(I) Hint tarzı ve üslubu anlamına gelen Sebkihindi, 17. yüzyıldan itibaren divan edebiyatında etkili olmuştur. (II) Bu akım, divan edebiyatını uyak, ses ve sözcük oyunları yönünden etkilemiştir. (III) “Çözümlenmesi zor, hayal oyunları, alışılmamış benzetmeler, yapay bir dil, karmaşık mazmunlar” bu akımın en önemli özellikleridir. (IV) 17. yüzyılda Nabî, Fuzulî, Bakî gibi şairler üzerinde etkili olmuştur. (V) Divan şiirinin son büyük şairi Şeyh Galip, akımın 18. yüzyıldaki en önemli temsilcisidir.
Divan şiirinde, bütün güzelliği değil, parça güzelliği önemsenmiştir. Şiirlerde konu bütünlüğü yoktur, her beyitte farklı konular işlenir. Bu nedenle şiirlerde başlık yoktur; şiirler çeşitli şekillerde adlandırılmıştır. Örneğin, kasideler — ……….
(I) Divan edebiyatında şiir, nesirden üstün tutulur. (II) Tasvirlere ve mecazlı söyleyişlere sıkça başvurulur. (III) İç dünyaya yönelik soyut bir edebiyattır. (IV) Şiirde mûsikîye önem verildiğinden kulak için kafiye anlayışı benimsenmiştir. (V) Bazı şairlerinin dışında şairler tasavvufu işlemiştir.
Bîçâredir ümmetlerin isyânına bakma
Dest-i red urup hasret ile dûzaha yakma
Rahm eyle aman âteş-i hicrânına yakma
Ez-cümle kulun Gâlib-i pür-cürmü bırakma
Sen Ahmed ü Mahmud u Muhammed’sin efendim
Hak’dan bize sultan-ı müeyyedsin efendim
(dest-i red: red eli; dûzah: cehennem; pür-cürm: suçlu, günahkâr; ez-cümle: sözün kısası; sultan-ı müeyyed: onaylanmış, tasdik edilmiş)
Divan şiirinde, Arapça ve Farsça tamlamalarla yüklü ağır bir dilin kullanıldığı beyitlerin yanında sade sayılabilecek, yalın anlatımlı beyitler de yazılmıştır.