10. Sınıf: Coğrafya - Doğal Sistemler - Dünyanın Yapısı ve Oluşum Süreci - Türkiye'deki Ana Yer Şekilleri ve Özellikleri - Test Soruları
TestSorular'da sadece oturum açmış öğrenciler çözdükleri testlerden puan kazanabilir.
Yok benim amacım puan toplamak değil sadece kendimi geliştirmek istiyorum diyorsan, sorular seni bekliyor.
Türkiye’de yer şekillerinin önemli bir kısmını platolar oluşturur.
Türkiye platolarının yüksekliğinin fazla olmasının nedeni
III. ve IV. Jeolojik Zaman'da Anadolu’nun toptan yükselmesi
etkilidir.
Akarsuların taşıdıkları alüvyonları deniz kenarında biriktirmesi
ile oluşan ovalara delta denir. Türkiye’de deltaların bir
bölümü kıyı kesimde yer alan tektonik çukurlarda oluşmuştur.
Bu ovalar hem tektonik ova hem de alüvyal delta olarak
kabul edilir.
Volkanik faaliyetler sırasında çevreye yayılan lavların çukurları
doldurması, sonrasında bu alanların akarsular tarafından
aşındırmasıyla volkanik lav platoları oluşur.
Aşağıda bazı dağlar ve oluşum nedenleri verilmiştir.
Buna göre;
I. Kaçkar Dağı —» Kıvrılma,
II. Erciyes Dağı —» Volkanizma,
III. Aladağ —> Kıvrılma,
IV. Kaz Dağları —> Volkanizma,
V. Menteşe Dağı —* Kırılma
Türkiye’deki ovaların bir kısmı akarsuların taşıdığı alüvyonları denizde biriktirmesiyle oluşan delta ovalarıdır. Aşağıda bazı delta ovaları ve bu ovaları oluşturan akarsular verilmiştir.
Buna göre;
I. Bafra -♦ Kızılırmak,
II. Silifke —» Manavgat,
III. Çukurova —»Seyhan ve Ceyhan,
IV. Çarşamba —> Yeşilırmak,
V. Menemen —* Gediz
Aşağıdaki şekilde kıvrımlı dağ sisteminin kesiti verilmiştir.
"Türkiye yüz ölçümünün yaklaşık yarısını dağlar oluşturur.
Dağların büyük bir kısmı sıradağlar şeklindedir ve çoğunluğu
doğu-batı doğrultusunda uzanır. Türkiye’deki dağlar kıvrım,
kırık ve volkanik dağlardan oluşmaktadır.”
Volkan Öğretmen sınıfta Türkiye’de ana yer şekilleri farklı
özellikler göstermektedir. Bu yer şekillerinin başında ovalar
gelmektedir. Ovalar bulundukları yere göre, kıyı ovaları ve
iç ovalar olmak üzere ikiye ayrılır. Ancak, kıyı ovalarındaki
verimin iç ovalardan daha fazla olduğu söylemiştir.
Türkiye III. Jeolojik Zaman’da oluşmuş Alp orojenezi kıvrım
sistemi içinde yer alır. Alp orojenezi sistemine bağlı olan
birçok dağ bulunmaktadır.